Treść

Wprowadzenie  

Wedyzm – samhity

Wedyzm-brahmany i aranjaki 

Wedyzm-upaniszady

Indeks

Łącza

Wedyzm 

 Upaniszady 

 Braminizm 

 Hinduizm 

Tajemnice hinduizmu

 „Gdy człowiek umrze, zostaje wątpliwość,

Jest mówią jedni – nie ma, mówią inni.

 Lecz ja chcę wiedzieć i ty mi to wyjaw...

Tego bogowie nawet – nie byli tu pewni,

 (Kathakaupaniszada)

Wprowadzenie

Religia, którą nazywamy hinduizmem jest właściwie bez nazwy.  Uczy ona, że prawda istnieje poza nazwą i formą a wszystkie drogi, które prowadzą do boga są dobre. Jako najstarsza  religia, matka wszystkich religii, uznaje wszystkie religie. W swej długiej historii widziała  wiele religii, które przychodziły i odchodziły. Była świadkiem powstania i upadku religii Egiptu i Persji. Sama zrodziła wiele religii, jak na przykład: buddyzm, dżinizm, czy sikkhizm. Wywarła wpływ na islam, chrześcijaństwo i taoizm.

Podwaliny pod judaizm położył Mojżesz pod koniec II tysiąclecia przed Chr. Buddyzm został założony przez Siddharthę Gautamę w połowie I tysiąclecia przed Chr. Chrześcijaństwo powstało na przełomie er jako wynik nauki Jezusa. Wreszcie islam pojawił się za pośrednictwem proroka Mahometa. Nie wiemy jednak kto stworzył sanatana dharmę, czyli odwieczne prawo, religię hinduistów. Tradycja wspomina o siedmiu riszich twórcach wed lub wg innej wersji o czternastu, lub o jeszcze większej liczbie; mówi się nawet, że było ich sto tysięcy. Sami hindusi księgi wedyjskie określają terminem śruti , czyli objawieniem Przyjąć zatem można, że hinduizm jest religią objawioną, która nie ma swego założyciela, tak jak uprzednio wymienione.  Podobnie jak nie mają swego założyciela religie starożytnych Greków, Babilończyków czy Egipcjan.

Od religii założonych, z wyjątkiem judaizmu, różni się ona jednak tym, że nie jest religią uniwersalną, tzn. hinduizm przeznaczony jest jedynie dla ograniczonego kręgu wyznawców, w tym wypadku obejmuje tylko cztery warny społeczeństwa hinduskiego. Takie jest na ogół powszechne mniemanie. Jednakże musimy wziąć pod uwagę, że właściwie nikt nie zabrania wierzyć i stosować się do prawa odwiecznego, czyli wyznawać hinduizm. Mogą jego wyznawcami być ludzie spoza kast, jak również mogą być jego wyznawcami Europejczycy i Amerykanie. Przykładem tego jest tzw. misja Czajtanii i wspólnoty krisznaitów, powstałe pod wpływem Towarzystwa Świadomości Boga Kriszny.  Jednak muszą się oni dostosować do obowiązujących praw, tj. nie wolno im wchodzić do niektórych sanktuariów, nie wolno im powtarzać pewnych mantr i wykonywać zakazanych rytuałów. W tak rozszerzonym sensie hinduizm też jest religią uniwersalną i patrząc z tego punktu widzenia, nawet chrześcijaństwo ani islam nie są religiami uniwersalnymi, gdyż większa część społeczeństwa, czyli kobiety są w podobny sposób dyskryminowane, ponieważ np. nie mogą pełnić funkcji kapłańskich. Właściwie w takim razie tylko buddyzm jest religią uniwersalną, chociaż i tutaj istnieją różnice w uprawnieniach kobiet i mężczyzn, ale są to różnice tylko w szczegółach. Innym dowodem, że hinduizm jest religią uniwersalną może być fakt jego rozprzestrzeniania się; najpierw na południe Indii, gdzie przyjęły go narody drawidyjskie, a następnie na wschód do krajów pd. wsch. Azji. Należy także wziąć pod uwagę to, że hinduizm w historii nigdy nie prowadził szerokiej akcji misjonarskiej, chociaż w XX w. prowadzi się taką działalność, zarówno w Europie jak i w Ameryce.

Uczeni historycy przyjmują, że hymny Rigwedy powstały w okresie od X–XIII wieku przed Chr., tzn. około trzy i pół tysiąca lat temu. Oczywiście w tak długim przedziale czasu musiało się dużo zmienić w wierzeniach i obrzędach, zwłaszcza, że prawa religijne nie są i nie były nigdy tak skodyfikowane i zdogmatyzowane jak w innych religiach. Religia hindusów nieustannie fermentowała i owocowała nowymi poglądami. Same wedy nie są jednorodne. Inna jest filozofia samhit a inna upaniszad . Na ogół zgodnie się przyjmuje, że poglądy istniejące po powstaniu tych ostatnich, tak bardzo się różniły od pierwotnej religii Wed, że zaczęto nadawać nowemu prądowi nową nazwę – braminizmu, aby odróżnić go od pierwotnych wierzeń, czyli wedyzmu. Gdy z kolei braminizm zaczął ulegać erozji pod wpływem nowych poglądów buddyjskich i innych heterodoksyjnych szkół, wynik tych wpływów objawił się jako nowa religia, zwana dzisiaj hinduizmem. Oczywiście poza Indiami, gdyż w samych Indiach religia ta nie ma żadnej nazwy. Po prostu jest to odwieczne prawo - sanatana dharma.

 Hinduizm zatem ma dwa znaczenia. Pierwsze, szersze znaczenie to religia obejmująca wedyzm, braminizm i hinduizm w węższym znaczeniu, który obejmuje  wierzenia  od II wieku do czasów dzisiejszych. 

[4]  tłum. St. Michalski.